Pojednanie w Europie – doświadczenia Trójkąta Weimarskiego
Sarajewo, 27 listopada 2025
W Domu Europy w Sarajewie odbyła się debata „Reconciliation in Europe – Insights from
the Weimar Triangle”, poświęcona polskim, niemieckim i francuskim doświadczeniom
powojennego pojednania.
W dyskusji wzięli udział:
Fundacja „Krzyżowa”, we współpracy z Muzeum Dzieci Polskich – Ofiar Totalitaryzmu w Łodzi oraz Powiatowym Ośrodkiem Rozwoju Edukacji w Lwówku Śląskim, w okresie od 1 lipca do 20 listopada 2025 roku realizowała projekt edukacyjny, zatytułowany „Zrabowane. Zgermanizowane. Historie dzieci odebranych rodzinom przez niemieckie władze okupacyjne podczas II wojny światowej”.
Przypadająca w tym roku 80. rocznica zakończenia II wojny światowej była okazją, aby przybliżyć historie niemal 200 tysięcy polskich dzieci, które zostały odebrane rodzinom przez niemieckie władze okupacyjne i przekazane do Niemiec, aby tam zostały zgermanizowane i wychowane jako obywatele III Rzeszy. Po 1945 roku, pomimo zabiegów podejmowanych przez władze polskie oraz Czerwony Krzyż, większość z tych dzieci nigdy nie wróciła do rodzin. Świadectwa ich urodzin zostały sfałszowane, dokumenty mogące potwierdzić ich prawdziwe pochodzenie zniszczone. Jedynie nieliczni, już jako dorosłe osoby, wiele lat po wojnie, poznali prawdę o swoim pochodzeniu.
Od marca do końca listopada 2025 roku Fundacja „Krzyżowa”, na zlecenie Ośrodka „Pamięć i Przyszłość”, realizowała działania edukacyjne mające przybliżyć historię II wojny światowej oraz starań, aby przezwyciężyć jej konsekwencje – a nade wszystko, postawić pytania o wnioski, jakie powinniśmy wyciągnąć z tamtych doświadczeń.
W ramach realizacji zadania „Kompleksowa obsługa programu upamiętniania 80. rocznicy zakończenia drugiej wojny światowej i upamiętnienia działań związanych z przezwyciężeniem konsekwencji wojny w Europie, realizowanego w Krzyżowej”, przeprowadzono następujące działania:

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach projektu „Kompleksowa obsługa programu upamiętniania 80. rocznicy zakończenia drugiej wojny światowej i upamiętnienia działań związanych z przezwyciężeniem konsekwencji wojny w Europie, realizowanego w Krzyżowej”.
Apel Zarządu Fundacji „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego
Wobec trwającej agresji wojennej Rosji przeciwko Ukrainie oraz hybrydowej wojny w krajach i społeczeństwach europejskich, Zarząd Fundacji „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego wzywa opinię publiczną do odnowionej i widocznej solidarności z Ukrainkami i Ukraińcami – zarówno z tymi, którzy pozostają w swojej ojczyźnie w najtrudniejszych warunkach, jak i z tymi, którzy musieli uciekać do Polski, Niemiec i innych krajów europejskich.
Historia Krzyżowej zobowiązuje nas do tego apelu. Dziedzictwo Kręgu Krzyżowej, jego zaangażowanie na rzecz godności ludzkiej, pokoju i pojednania, stanowi moralny punkt odniesienia, który daje nam orientację zwłaszcza w obecnych czasach. Tak jak uczestnicy krzyżowskiego ruchu oporu w najciemniejszych dniach walczyli o sprawiedliwą i pokojową przyszłość Europy, tak i my dzisiaj jesteśmy wezwani, by wspierać ludzi zagrożonych i atakowanych – odważnie, solidarnie i konsekwentnie.