Aktualności

 Polsko-niemieckie forum dyskusyjne Grupa Kopernika spotkało się 3 grudnia 2025 r. na  posiedzeniu cyfrowym. Niniejszy dokument „Warto być przyzwoitym. Czas na ‘gest  humanitarny’!” podsumowuje wspólne rozważania grupy. 

Prof. dr Peter Oliver Loew; dr hab. Robert Żurek; Darmstadt, Krzyżowa 16.12.2025 

Raport XXXVI Grupy Kopernika 

„Warto być przyzwoitym”. 

„Gest humanitarny” teraz! 

W dniu 1 grudnia 2025 r. odbyły się 17. konsultacje międzyrządowe między Niemcami a  Polską. Fakt, że się odbyły, jest ogólnie rzecz biorąc powodem do satysfakcji. Należy z  zadowoleniem przyjąć wspólne zobowiązanie do „głębokiego i opartego na zaufaniu  partnerstwa”, zwłaszcza w dziedzinie polityki bezpieczeństwa i obrony.  

Niestety, w sprawie „gestu humanitarnego” względem ostatnich, najwyżej 50 000 żyjących  jeszcze ofiar wojny w Polsce, o którym dyskutowano od kilku lat, nadal nie znaleziono  rozwiązania. We wspólnym oświadczeniu obu rządów stwierdzono jedynie, że rząd federalny  „zbada możliwości” udzielenia dalszego wsparcia. Podczas konferencji prasowej szefów rządów Donald Tusk wyraził się jasno i próbował naciskać na swojego niemieckiego partnera,  aby ten znalazł rozwiązanie: „Pospieszcie się, jeśli naprawdę chcecie wykonać taki gest. Jeśli  tu nie uzyskamy jakiejś deklaracji jednoznacznej i szybkiej no to będę rozważał w przyszłym  roku decyzję, że Polska wypełni tę potrzebę z własnych środków.” 

Czytaj więcej: Komunikat Grupy Kopernika

Pojednanie w Europie – doświadczenia Trójkąta Weimarskiego
Sarajewo, 27 listopada 2025

W Domu Europy w Sarajewie odbyła się debata „Reconciliation in Europe – Insights from
the Weimar Triangle”, poświęcona polskim, niemieckim i francuskim doświadczeniom
powojennego pojednania.

W dyskusji wzięli udział:

• dr Tomasz Skonieczny (Fundacja Krzyżowa)
• dr Martina Fisher
• dr Nicolas Moll

  Czytaj więcej: Pojednanie w Europie – doświadczenia Trójkąta Weimarskiego. Sarajewo, 27 listopada 2025

Fundacja „Krzyżowa”, we współpracy z Muzeum Dzieci Polskich – Ofiar Totalitaryzmu w Łodzi oraz Powiatowym Ośrodkiem Rozwoju Edukacji w Lwówku Śląskim, w okresie od 1 lipca do 20 listopada 2025 roku realizowała projekt edukacyjny, zatytułowany „Zrabowane. Zgermanizowane. Historie dzieci odebranych rodzinom przez niemieckie władze okupacyjne podczas II wojny światowej”.

Przypadająca w tym roku 80. rocznica zakończenia II wojny światowej była okazją, aby przybliżyć historie niemal 200 tysięcy polskich dzieci, które zostały odebrane rodzinom przez niemieckie władze okupacyjne i przekazane do Niemiec, aby tam zostały zgermanizowane i wychowane jako obywatele III Rzeszy. Po 1945 roku, pomimo zabiegów podejmowanych przez władze polskie oraz Czerwony Krzyż, większość z tych dzieci nigdy nie wróciła do rodzin. Świadectwa ich urodzin zostały sfałszowane, dokumenty mogące potwierdzić ich prawdziwe pochodzenie zniszczone. Jedynie nieliczni, już jako dorosłe osoby, wiele lat po wojnie, poznali prawdę o swoim pochodzeniu. 

Czytaj więcej: „Zrabowane. Zgermanizowane. Historie dzieci odebranych rodzinom przez niemieckie władze okupacyjne...

Od marca do końca listopada 2025 roku Fundacja „Krzyżowa”, na zlecenie Ośrodka „Pamięć i Przyszłość”, realizowała działania edukacyjne mające przybliżyć historię II wojny światowej oraz starań, aby przezwyciężyć jej konsekwencje – a nade wszystko, postawić pytania o wnioski, jakie powinniśmy wyciągnąć z tamtych doświadczeń. 

W ramach realizacji zadania „Kompleksowa obsługa programu upamiętniania 80. rocznicy zakończenia drugiej wojny światowej i upamiętnienia działań związanych z przezwyciężeniem konsekwencji wojny w Europie, realizowanego w Krzyżowej”, przeprowadzono następujące działania: 

1. 22. Seminarium Wschodnio- i Zachodnioeuropejskich Miejsc Pamięci (19-22 marca 2025 r.)
2. Trzydniowe szkolenie z zakresu edukacji historycznej dla nauczycielek i nauczycieli z Polski i Niemiec, zatytułowane „Przezwyciężając wrogość. W jaki sposób uczyć o doświadczeniu II wojny światowej w Polsce i Niemczech?”  (10-12 października 2025 r.)
3. 30 warsztatów z zakresu edukacji historycznej dla polsko-niemieckich grup młodzieżowych, w których udział wzięło 1000 osób.
4. 40 edukacyjnych wykładów / oprowadzeń po Krzyżowej jako miejscu upamiętniającym wojnę, opór i pojednanie polsko-niemieckie. 

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach projektu „Kompleksowa obsługa programu upamiętniania 80. rocznicy zakończenia drugiej wojny światowej i upamiętnienia działań związanych z przezwyciężeniem konsekwencji wojny w Europie, realizowanego w Krzyżowej”.